Je ziet op de Shoot-website en in het magazine heel wat termen voorbijkomen die specifiek te maken hebben met fotografie en soms is het moeilijk om te weten waar je moet beginnen. We hebben ze hier allemaal voor je verzameld, zodat je als beginnend fotograaf snel kan nakijken wat ze betekenen.
Woordenlijst Fotografie
APS-sensor
Een beeldsensor die even groot is als een APS-negatief, meer bepaald 16 bij 24 mm. APS-C en full-frame zijn de populairste sensorformaten.
Autofocus
Een systeem waarmee de camera automatisch scherpstelt op een onderwerp, zodat het duidelijk en scherp afgebeeld wordt. Je activeert de auto focus door de ontspanner half in te drukken.
Batterij
Een digitale camera haalt zijn stroom uit één of meerdere batterijen. Soms zijn dat gewone ronde AA-batterijen, soms zijn het speciale, herlaadbare batterijen die door de camerabouwer meegeleverd worden. Bij die laatste krijg je ook een speciale batterijlader om de batterij te herladen.
Beeldsensor
De sensor is het onderdeel van een digitale camera dat de opname vastlegt. Elke sensor is anders, maar bevat steeds vele miljoenen lichtgevoelige puntjes of pixels. Deze registreren het licht dat door de lens naar binnen valt. Dat licht wordt dan door de camera omgezet naar een digitaal bestand.
Beeldbewerking
Beeldbewerking verwijst naar het proces van het aanpassen en verbeteren van foto’s met behulp van fotobewerkingssoftware zoals Photoshop of Lightroom. Dit omvat kleurcorrecties, retoucheren en het verbeteren van de algehele beeldkwaliteit.
Beeldstabilisatie
Een systeem dat ervoor zorgt dat de beweging van de camera gecompenseerd wordt, zodat je foto’s scherp blijven. Dit kan bijvoorbeeld in de lens aanwezig zijn. Het voordeel van lensstabilisatie is dat het beeld in de zoeker ook al gestabiliseerd is. Andere merken bouwen beeldstabilisatie rond de sensor, waardoor je er dus geen speciale lens voor nodig hebt.
Belichtingscompensatie
Bij heel donkere of heel lichte voorwerpen berekent een digitale camera niet altijd de juiste belichting. Je kunt de automatische belichting dan verbeteren door een belichtingscorrectie toe te passen. Een positieve waarde maakt de foto helderder, een negatieve waarde maakt de foto donkerder.
Belichtingsdriekhoek
De belichtingsdriehoek is een van de belangrijkste aspecten van de fotografie en verwijst naar de balans tussen diafragma, sluitertijd en ISO-waarde om de belichting te regelen. Dit concept helpt fotografen de juiste instellingen te kiezen voor een bepaalde scène.
Compositie
Compositie is het regelen van elementen in fotografie om een aantrekkelijke en evenwichtige visuele structuur te creëren. Het omvat principes zoals de regel van derden en het gebruik van lijnen, vormen en patronen.
Diafragma
Het diafragma is de verstelbare opening in de lens van de camera, die bepaalt hoeveel licht door de lens kan passeren. Het diafragma wordt uitgedrukt door het diafragmagetal. Een laag getal, zoals f/2.8 betekent een grote diafragmaopening.
Diafragmavoorkeur
Diafragmavoorkeuze is een camerastand waarbij de fotograaf handmatig het diafragma instelt, terwijl de camera de juiste sluitertijd kiest om een correct belichte foto te produceren.
Flitser
De flitser van een camera produceert een heel krachtige lichtflits die het onderwerp dat je fotografeert verlicht. Heel wat digitale reflexcamera’s bevatten een ingebouwde flitser, maar op de meeste modellen kun je ook een reportageflitser monteren.
Focus
Scherpstellen verwijst naar het proces van het aanpassen van de lens om het onderwerp duidelijk in beeld te brengen. Het zorgt voor scherpe en gedetailleerde foto’s.
Fotoprinter
Een printer is een apparaat om je teksten en/of afbeeldingen op papier te zetten. Een fotoprinter is speciaal ontworpen om foto’s af te drukken. Je moet daarvoor wel speciaal papier en inkt gebruiken.
Four Thirds-sensor
Een beeldsensor met de afmetingen 13,5 bij 18 mm, zoals gebruikt door de merken Leica, Olympus en Panasonic.
Geheugenkaart
Een geheugenkaart is een klein opslagmedium waarop de bestanden van je digitale camera worden bewaard. Er bestaan verschillende types geheugenkaarten, zoals de SD-kaart, SDHC (High Capacity) en SDXC (Extended Capacity), CompactFlash, Memory Stick en xD Picture Card. Meestal wordt er één type kaartje gebruikt, maar vaak voorzien fabrikanten ook een tweede kaartslot.
Elk van deze types bestaat in verschillende groottes, bijvoorbeeld 32 gigabyte, 64 gigabyte of 128 gigabyte. Wanneer het kaartje vol is, moet je foto’s verwijderen of een nieuw kaartje plaatsen om verder te kunnen fotograferen. Hoeveel foto’s er op een kaartje passen, hangt af van de resolutie van je camera, de kwaliteit die je instelt, en de grootte van het gebruikte kaartje.
Gevoeligheid (ISO)
De gevoeligheid of ISO bepaalt hoe lang een beeldsensor moet worden belicht om een correcte belichting te krijgen. Hoe hoger de gevoeligheid, hoe minder lang de sensor moet worden belicht, dus hoe korter de sluitertijd mag zijn.
HDMI
Een manier om je camera op andere apparaten zoals een televisie aan te sluiten. HDMI staat voor ‘high definition multimedia interface’ en is dus bij uitstek geschikt voor het doorsturen van films en beelden in hoge definitie. Om ruimte te besparen vind je op je camera vaak een micro-HDMI aansluiting.
Histogram
Een histogram is een grafische weergave van de verdeling van helderheid in een foto. Fotografen gebruiken het om de belichting te beoordelen en eventuele over- of onderbelichting te identificeren.
JPEG
Een veel gebruikt bestandstype bij digitale camera’s. Een JPEG-bestand is een kant-en-klare foto die je kan afdrukken, mailen, bewerken of op sociale media plaatse. Dat is een van de eigenschappen waardoor het zich onderscheidt van een RAW-bestand, dat verdere nabewerking vraagt. Het verschil tussen beiden leggen we uit in ons RAW vs JPEG artikel.
Kaartlezer
Een apparaatje waarin verschillende soorten geheugenkaarten passen en dus gebruikt kan worden om foto’s op een pc te zetten. Deze kan vast in je computer zitten of kan voor een lage prijs aangekocht worden.
Kelvin
Kelvin is de maateenheid voor kleurtemperatuur in fotografie. Het wordt gebruikt om de witbalans in te stellen en de kleurtint van lichtbronnen aan te passen.
Kleurzweem
Een ongewenste kleur over een foto. Een kleurzweem kan het gevolg zijn van een verkeerde instelling voor de witbalans.
Lens
Een lens is een geheel van glazen of plastic elementen waardoor het licht op de beeldsensor valt. We onderscheiden breedhoeklenzen, fish eye lenzen, primelenzen en zoomlenzen. Welke lens je best koopt hang af van je interesses.
Lensdop
Een lensdop is een beschermend deksel dat op de voorkant van een lens wordt geplaatst om de lens te beschermen tegen stof, krassen en schade wanneer deze niet in gebruik is.
Lichtmeting
Een camera bevat een systeem dat meet hoeveel licht er is in de scène die je wilt fotograferen. Op basis daarvan past de camera de instellingen aan, zodat je een correcte belichting krijgt.
Macro
Macro-opnames zijn opnames die je van heel dichtbij maakt, bijvoorbeeld van een bloem of een insect. De meeste camera’s bevatten een speciale instelling voor dergelijke opnames.-
Megabyte
Een megabyte is een maat voor de grootte van een digitaal bestand. Hoe meer megabytes, hoe meer plaats een digitale foto op een geheugenkaart inneemt. Een digitale camera maakt foto’s van enkele tientallen megabyte groot tot zelfs meer dan 100 MB. Een voorbeeld daarvan is de Sony A7R IV, die foto’s van wel 60 megapixels maakt.
Onderbelichting
Wanneer het onderwerp op de foto te donker is, spreken we van onderbelichting. Soms is dit het gevolg van een verkeerde lichtmeting en kan je er iets aan doen door een positieve belichtingscorrectie toe te passen. Soms is er gewoon te weinig licht, en moet je een flits gebruiken.
Ontspanknop
De ontspanknop is een knop op de camera waarmee de sluiter wordt geactiveerd om een foto te maken. Het vereist een zorgvuldige aanraking om trillingsvrije opnamen te garanderen.
Opnamevertraging
De tijd die verstrijkt tussen het moment waarop je de ontspanner indrukt en het moment waarop de opname effectief wordt gemaakt. De vertraging is afhankelijk van de camera, maar in veel gevallen spreken we van enkele honderdsten van seconden. Hoe langer de opnamevertraging, hoe groter de kans dat het moment dat je op foto wou vastleggen al voorbij is.
Pixel
De term pixel (een samentrekking van picture en element) wordt gebruikt voor twee verschillende zaken. De lichtgevoelige puntjes op de beeldsensor worden pixels genoemd. Een sensor met vijf miljoen pixels heet dan een sensor met vijf megapixel. Een pixel kan ook verwijzen naar de blokjes waaruit een digitale foto is opgebouwd.
Prime lens
Lenzen met een vaste brandpuntafstand noemen we prime lenzen. Meestal zijn zij te verkrijgen in combinatie met een groot diafragma zoals f/2.8 of f/1.8. Vaak zijn prime lenzen enorm scherp. Ze zijn bovendien ook goedkoper in de aanschaf dan de gemiddelde zoomlens. Populaire brandpuntafstanden zijn 35mm, 50mm en 85mm.
RAW
Een RAW-bestand bevat de ‘ruwe’ informatie die de beeldsensor van de digitale camera heeft vastgelegd. Om er een foto van te maken, moet een RAW-bestand ‘ontwikkeld’ worden via software zoals Lightroom.
Regel van derden
De regel van derden is een populaire richtlijn in de fotografie waarbij het beeld wordt verdeeld in een denkbeeldig raster van negen gelijke delen, met de belangrijkste elementen geplaatst op de kruispunten van deze lijnen.
Reportageflitser
Een reportageflitser is een krachtige en draagbare flitser die wordt gebruikt om extra licht toe te voegen aan een scène tijdens het fotograferen. Het kan worden bevestigd op de camera of op afstand worden bediend voor meer flexibiliteit bij het positioneren van het licht. Dit zijn de beste reportageflitsers.
Scènepreset
Digitale camera’s bevatten instellingen voor veel voorkomende situaties, zoals portretten, landschappen en sport. Wanneer je zo’n instelling selecteert, weet de camera wat je probeert te fotograferen en zal hij automatisch bepaalde instellingen toepassen.
Scherptediepte
Een maat voor het gedeelte van de gefotografeerde scène dat scherp afgebeeld is. Een grote scherptediepte betekent dat heel veel scherp is afgebeeld. Bij een kleine scherptediepte is een groot deel van de scène onscherp. De scherptediepte wordt bepaald door het diafragma, de brandpuntafstand van de lens en de afstand tot het onderwerp. Lees er alles over in ons scherptediepte artikel.
Scherpstellen
Scherpstellen is het proces van aanpassen van de lens om het onderwerp helder en scherp te maken. Autofocus- en handmatige focusmethoden zijn beschikbaar, afhankelijk van de camera en lens.
Sensor
De sensor is het elektronische component in de camera die licht omzet in een digitaal beeld. Verschillende sensortypes, zoals APS-C en full-frame, hebben invloed op de beeldkwaliteit en gevoeligheid voor licht.
Tegenlicht
Wanneer de belangrijkste bron van licht – bij buitenopnames is dat natuurlijk de zon – zich achter het onderwerp dat je wilt fotograferen bevindt, spreken we van tegenlicht.
Tele(lens)
Een telelens of tele is een lens voor fotografie met een lange brandpuntafstand. Dat levert een heel nauwe gezichtshoek, waardoor ze vooral geschikt is om onderwerpen te fotograferen die zich ver van je bevinden.
USB-kabel
Een kabeltje waarmee je een camera kan aansluiten op een computer. Micro-usb is nog steeds enorm populair, maar wordt stilaan ingehaald door USB-C.
Verscherpen
Verscherpen is een beeldbewerkingsproces waarbij de contouren van objecten in een foto worden versterkt om de scherpte en helderheid te verbeteren.
Witbalans
Elke lichtbron (de zon, een gloeilamp, een tl-buis) heeft een eigen kleur. Je merkt dat niet, omdat je hersenen die kleur automatisch wegfilteren, maar op foto’s is dat wel te zien. Een camera kan iets gelijkaardigs doen door de witbalans aan te passen. Camera’s hebben een automatische witbalansregeling; daarbij proberen ze zelf na te gaan wat de kleur van de lichtbron is. Je kunt de witbalans ook instellen op een bepaald type lichtbron.
Zelfontspanner
Wanneer je de zelfontspanner gebruikt, verstrijken er een enkele seconden tussen het moment waarop je afdrukt en het moment waarop de opname wordt gemaakt. Dat geeft je bijvoorbeeld de tijd om mee op de foto te gaan staan.
Zonnekap
Een zonnekap is een accessoire dat op de voorkant van een lens wordt geplaatst om ongewenst licht en reflecties te blokkeren. Het verbetert de beeldkwaliteit en voorkomt lensflare.
Zoom
Het systeem waarmee je de brandpuntafstand van de lens kunt veranderen. Een zoomlens heeft een bepaald bereik; men spreekt bijvoorbeeld van een drievoudige (3x) of vijfvoudige (5x) zoom. Het zoombereik drukt uit met welke factor je de brandpuntafstand vergroot. Bij een lens waarvan de brandpuntafstand kan variëren van 18 tot 55 mm is de zoomfactor bijvoorbeeld 3 maal. Dit is dan een drievoudige zoom.